BANKALAR

Banka Türleri Hangileridir?

Banka Türleri

Bankalar kuruluş şekilleri ya da bulunduğu ülke düzeyinde farklılıklar göstermektedir. Bankaların tanımında olduğu gibi bankacılık sistemi ve banka türlerinin de kendi ait bir tanımı bulunmaktadır. Ekonomik, hukuki şartlar ve sermaye olanaklarının farklılık göstermesi banka yapılarının da çeşitlilik göstermesine yol açmıştır. Bu farklılıklarda beraberinde banka türlerinin oluşmasını sağlamıştır. Bugünkü yazımızda yapılarına göre banka türleri hakkında yazmaya çalışacağım.

Modern anlamda ilk bankacılık sistemi 1609 yılında kurulan Amsterdam bankasıdır. 19. yüzyıla gelindiğinde ise banka ve bankacılık sistemi gelişmeye ve ülkeler düzeyinde artmaya başlamıştır. Faaliyet alanlarında uzmanlaşmaya başlayan bankalar Osmanlı Devletinin son dönemlerinde ülkemizde kalıcı hale gelmiştir. İstanbul’da 1847 yılında, İstanbul Bankası adıyla kurulmuştur. Cumhuriyet öncesi dönemde 1911-1923 yılları arasında ülkemizde 21 tane banka kurulmuştur. Çeşitli nedenler ve iflas sebebi ile 18 tane banka Cumhuriyet dönemine ulaşabilmiş ve faaliyetlerine devam etmiştir. Cumhuriyetin ilanından sonra ekonomik kalkınma ticaret ve sanayi canlandırma hamleleri ile ulusal bankacılık gelişmeye başlanmıştır. Bu bağlamda ülkemizde ilk olarak Türkiye İş Bankası ve Türkiye Sanayi ve Maadin Bankaları kurulmuştur.

Banka Türleri

1- Sermaye Kaynaklarına Göre Bankalar: Bu bankalar milli sermayeli ve yabancı sermayeli bankalar olarak ikiye ayrılır.

1.1. Milli Sermayeli Bankalar: Sermayesi Türk Parası olan, ülkenin kanunlarına göre kurulmuş bankalarıdır.

  • Devlet Bankları; Sermayelerinin tümünün kamuya ait bankalardır.
  • Özel Sermayeli Bankalar; Sermayesinde kamu payı bulunmayan, özel kişi ve kuruluş bankalarıdır.
  • Karma Sermayeli Bankalar; Kamu ve özel sektör paylarının bulunduğu bankalardır.

1.2. Yabancı Sermayeli Bankalar: Sermayesinin tümü yabancı kişi ve kuruluşlara ait olan bankalardır. Kuruluş ve yönetim merkezleri ülkemiz dışındadır.

2- Yaptıkları İşlere Göre Bankalar: Bu bankalar farklı kategorilerde değerlendirilmektedir.

2.1. Merkez Bankaları; Bulundukları ülkelerin para politikalarını belirleyen bankalardır. Paranın değerini korumak ve enflasyon hedeflerini tutturmak gibi görevleri bulunmaktadır.

2.2. İş ve Ticaret Bankaları;  Endüstri işletmelerinin kurulmaları ile uzun vadeli kredi işlemleriyle uğraşan, çalışmaları bu konularda geliştirilmiş olan bankalardır.

2.3. Tasarruf Bankaları; Gelişmiş ülkelerde bulunan banka türleridir. Müşterilerinin küçük çapta mevduatlarını biriktirip değerlendiren bankalardır.

2.4. Ziraat ve Sanayi Bankaları; , Tarımla ve ziraat ile uğraşan kişilerin, kredi ihtiyaçlarını karşılar. Sanayi bankaları da bir çeşit spekülasyon ve finansman bankalarıdır.

2.5. Yatırım ve Kalkınma Bankaları; Özel ya da kamu işletmelerinin genellikle uzun dönemli finansal ihtiyaçlarını karşılayan bankalardır.

Yatırım Bankacılığı: Menkul kıymet ihraç etmek yoluyla uzun vadeli yatırım yapma amacında olan işletmeler ile tasarruflarını bu değerlerde kazanca dönüştürmek isteyen yatırımcılar arasında aracılık eden kuruluşlardır.

Kalkınma Bankacılığı: Ekonomik kalkınmayı sağlamak amacıyla, girişim, yönetsel, sermaye ve teknik bilgi sağlamak üzere, özel, kamu veya kamu/özel teşebbüsleri ile oluşturulmuş kurum ve kuruluşlardır. Gelişmiş ülkelerden ziyade gelişmekte olan ülkelerde kurulan bankalardır. Temel amacı sanayi alanında öncülük etmektir.

Ticaret Bankları: Ticari faaliyetlere katılan tüm bankaları ifade etmektedir. Her ülkede hizmet veren banka türüdür. Topladıkları vadeli ya da kısa süreli vadesi kaynakları kredi işlemlerinde kullanan bankalardır. Mevduat kabul eden kredi kuruluşlarıdır.

Katılım Bankaları: Bazı yatırımcıların tasarruflarını bankalar yerine kendileri döviz, altın ya da diğer değerli madenlere yatırıp değerlendirebilir. Özel bankalar bu değerleri üretim sürecine sokup kar/zarar ilişkisi kurmaya çalışmaktadır.

Yabancı Bankalar: Bu bankalar uluslararası finans merkezleri ile doğrudan bağlantılı olmasından dolayı, teknoloji aracılığı ile kredi araçlarını transfer edip rekabet ortamı oluşturmaktadır. Bu rekabet sayesinde yabancı bankalar ulusal bankacılık sisteminin yapısını değiştirip gelişmesini sağlamaktadır. Yabancı sermaye, bankacılık, üretim, ihracat ve teknolojik işletmecilik bilgisi de yaygınlaşmaktadır.

 

Bir önceki yazımız olan Bankacılık Sistemi Nedir? başlıklı makalemizde Banka Türleri Nelerdir?, Bankacılık Sistemi Nedir? ve Bankacılık Sistemi ve Bankaların Görevleri Nelerdir? hakkında bilgiler verilmektedir.

Zahir Nazlı

Genç, yakışıklı, dinamik, kendini okumaya ve yazmaya adamış karizmatik bir karakter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu