EKONOMİ

Borsa Emirleri Nedir?

Borsa Emirleri

Bu makalemde borsa emirleri nedir, nasıl açılır, çeşitleri nelerdir, emirlerin neleri etkilediği, fiyatlarının ne olduğunu, tahtaların ne olduğunu nasıl oluştuğunu; verilen bu emirlerin neleri etkilediği konusunda bilgi vermeye çalışacağım.

Borsada yatırım yapan borsayı merak eden yatırımcıların yatırımlarından en yüksek oranda kazan sağlamaları için borsa emirlerini iyi bilmeleri gerekmektedir. Borsa emirlerinin piyasada yönlendirilmeleri şekilleri ekonomik piyasalarda farklılık göstermektedir. Yatırımcılar emirlerini direkt olarak borsaya iletemezler. Satıcı ve alıcı tarafların emirlerinin iletim şekli iki aşamada gerçekleşmektedir. Bu borsa emirleri müşteri ve borsa emirleridir.

Müşteri emirler; alıcı ve satıcılar arasında aracı kurumlara iletilen emir olarak bilinir.

Borsa emirleri; alıcının emirlerini aracı kurumun piyasalara aktarması olarak tanımlanmaktadır.

Borsa Emirleri Nelerdir?

Fiyat, hacim ve miktarın verildiği emirdir. Borsa işlemlerine yeni başlayanların zarar etmemeleri için bilinmesi gereken emirler;

1- Limit Fiyatlı Emirler; Fiyat ve hacmin belirtildiği emir türleridir. Bu emir verildiğinde kısmen veya tamamen işlem gerçekleştirilemeyebilir. İşte, bu durumda gerçekleştirilmeyen bölümü yatırımcının bekleyen (pasif) emir hanesine yazılır. Borsa emirleri içerisinde en fazla tercih edilen emir türüdür. Fiyatı belirleyen yatırımcının kendisidir. Yatırımcı alışları en yüksek fiyattan satışları ise en düşük fiyattan vermektedir.

2- Piyasa Emirleri (Market Oder); Fiyatların belirtilmediği sadece miktarının belirtildiği emirlerdir. Dikkat edilmesi gereken husus verilen emir miktarının karşılığının olup olmadığıdır. Emir karşılanıncaya kadar karşı taraftaki en iyi fiyatlı emirlerle eşleşir ve işleme alınırlar. Karşı tarafta eşleşecek hiçbir emir yoksa otomatik olarak iptal edilir.Tek fiyat yönteminde emir toplama aşamasında girilen piyasa emirleri, eşleştirme başlayana kadar emir defterinde bekletilir, eşleştirme başladığında ise işleme dönüşür.

3- Piyasadan Limite Emirler (Market to Limit Order); Piyasa emirlerinde olduğu gibi fiyat girilmeden emir verilir. Karşı taraftaki sadece en iyi fiyat kademesinde bekleyen emirlerle eşleşerek işleme dönüşür. Emrin işleme dönüşmeyen kısmı gerçekleştiği son işlem fiyatını alır ve limit fiyatlı emir haline gelir. Emir defterine pasif olarak kaydedilir.

4- Dengeleyici Emirler (Imbalance Orders); Borsa işlem saatleri içerisinde tek fiyat yöntemi esas alınmaktadır. Fiyat belirlemede hesaba katılmayıp belirlenen eşleşme fiyatı seviyesinde karşılanmadan kalan emirler ve işlem yapmak üzere girilen emirleri ifade eder. Bu durumda eşleşmeden kalan dengeleyici emirlerin iptali gerçekleşir. 

5- En İyi Fiyatlı Emir; Verilen emir borsada seans başlamadan önce verilmiş ise bekleme olmadan kayda geçen açılış fiyatı ile emir yerine getirilir.

6- Koşullu Emirler; Fiyat üzerinden emirlerin gerekli koşullar sağlandıktan sonra aktifleşip işleme dönüşen emir türüdür.

7- Koşullu Emirler; Limit endeksi ticari işlemler sonucunda oluşur. Yapıcı-likidite sağlayan üyelerin emir girme hakları bulunmaktadır.

8- Açığa Satış Emirleri; Sermaye piyasasında sahip olunmayan araçlar için verilen satış emirlerini ifade eder.

Borsa İstanbul Piyasalarına Özgü Emirler

Borsa İstanbul Piyasalarına Özgü Emirler
Borsa İstanbul Piyasalarına Özgü Emirler

Emir verilen piyasalar;

  • Pay piyasası,
  • Gelişen işletmeler piyasası,
  • Borçlanma araçları piyasası,
  • Vadeli işlem ve opsiyon piyasası

Pay Piyasası; Bu piyasada emirler normal ve özel emir olmak üzere ikiye ayrılır. İşlem birimi lot ve katlarından oluşmaktadır.

Normal emirlerde kendi içerisinde dörde ayrılır.

  • Kalanı İptal Etme Emri; Fiyat ve miktar belli olan emir türüdür. İşlem yapılmadığı takdirde işlemin tamamı ya da işlem görmeyen kısım iptal edilir.
  • Özel Limit Fiyatlı Emirler; Yalnızca fiyatın belli olduğu emir türüdür.
  • Özel Limit Değerli Emirler; Belli bir fiyat sınırlaması konan emirlerdir.
  • Kapanış fiyatlı emirler; kapanış seansı süresinde yalnızca miktar belirterek girilir. Açılış fiyatlı emirlerde olduğu gibi fiyat yazılmaz. Kapanış seansında işleme alınırlar.

Özel emirlerde kendi içerisinde üçe ayrılır.

  • Günlük Emirler; İşlemin dirildiği andan seans sonuna kadar verilen emir türüdür. İptal talebinin gerçekleşebilmesi için seans sonuna kadar işlem görmemesi gerekmektedir.
  • Anlık Emirler; Emrin verildiği anda sistemde mümkün olan miktarın karşılandığı emirdir.
  • Tarihli Emirler; Verilen emir belli bir tarihte sisteme girilir. Girildiği gün geçerlidir. İlk seansta girilenler, ikinci seansta da geçerli olur. Fakat emir ikinci seansta gerçekleşmiyorsa gün sonunda iptali gerçekleşir.

Gelişen işletmeler piyasasında kullanılan emir tipleri ve pay piyasasında kullanılan emir tipleri aynıdır.

Emir Nedir?

Emir defterleri üzerinde alım satım yapılan hareketler olarak bilinmektedir. Farklı borsalarda farklı emir türleri bulunmaktadır. Borsalarda emirlerin çalışma mantığı farklılık göstermemektedir.

(Limit Emir) Nedir?

Kullanıcıların oluşturduğu ve tahtada o anda alışa veya satışa açık olan emirlere denir.

Tahta (Emir Defteri) Nedir?

Emir defteri olarak da geçen bir terimdir. Alıcıların ve satıcıların ne kadar sayıda ne kadar fiyattan alışa veya satışa koyduklarını açık ve sıralı olarak görebileceği yerdir. Bütün alım ve satım bu tahtalar üzerinden ilerler.

 

Bir önceki yazımız olan Asgari Geçim İndirimi (AGİ) Nedir? başlıklı makalemizde AGİ Asgari Ücrete Dahil mi?, Asgari Geçim İndirimi (AGİ) Nedir? ve Asgari Geçim İndirimi Kim Tarafından Verilir? hakkında bilgiler verilmektedir.

Zahir Nazlı

Genç, yakışıklı, dinamik, kendini okumaya ve yazmaya adamış karizmatik bir karakter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu