BANKALAR

Faizsiz Bankacılık (Katılım Bankacılığı) Sistemi Nedir?

Faizsiz Bankacılık (Katılım Bankacılığı) Sistemi

İslam ülkelerinden yaygın olarak kullanılan bir bankacılık sistemdir. Klasik bankacılık sisteminden farklı bir anlayışla işletilen bankalar inanç sistemi gereği faiz hizmetlerinin olmayışı ve faizin kullanıcıların faiz talep etmemesidir. Bugünkü yazımızda muhafazakar kesim Müslüman insanların faiz işlerine girmeden yatırım yapıp kazanç sağlama isteği sonucunda ortaya çıkan faizsiz bankacılık nedir? Sistem nasıl çalışır, hangi hizmetleri verir, hangi ürünleri sağlar ve Ülkemizdeki katılım bankacılığı hakkında yazmaya çalışacağım.

Katılım bankacılığında diğer bankalarda olduğu gibi faiz sistemi bulunmamaktadır. Bu bankalarda kar ve zarar durumunda müşteriler ile ortaklık sağlanır. Bankalar kazandıklarını müşterilerine dağıtır. Banka müşterileri paralarını bankaya yatırır. Banka bu paralardan finans hareketleri yapıp kar sağlar. Kazanç sağlanan paralardan banka elde edilen kardan müşteriye hisse oranına göre ödeme yapmaktadır. Bu bankacılık sisteminde kazancın %80’i müşteriye kalan %20’lik pay ise bankaya kalır. Katılım bankacılığında nakit kredi sistemi bulunmamaktadır.

Tüm ticari ve ekonomik işlemler yapıldığı gibi; teminat mektubu, çek defteri, cari hesap, ihracat, havale, transfer, alım satım ve kredi kartı, bankamatik kartı hizmetleri de verilmektedir. Bu bankalara Kuveyt Türk, Türkiye Finans ve Albaraka Türk katılım bankaları örnek verilebilir.

Faizsiz Bankacılık Sistemi Nedir?

Müşterilerinden topladığı fonları, kişi ya da şirketlere nakit sağlamak amacıyla kullanılan paraların geri dönüşünden elde edilen kar ve zarar paylarını vade sonunda müşterinin fon oranına bölünerek dağıtma işlemine verilen isimdir. Klasik bankacılık sisteminde olan faiz işlemleri bulunmamaktadır.

İnsanlığa yeni alternatifler sunmak amacıyla çağdaş anlamda ilk faizsiz bankacılık sistemi 1963 yılında Mith Ghamr  adı ile Mısır’da kurulmuştur. Dünyada ilk Ticari Faizsiz Banka ise 1975 yılında Dubai’de kurulmuştur. O günden bugüne faizsiz bankacılık çok hız bir şekilde büyümüştür. Dünyada 1400 civarında İslami finans kurumu mevcuttur. Ülkemizde ise 1985 yılından bu yana hizmet vermektedir. 2006 yılından sonra katılım bankacılığı olarak hizmetlerine devam emektedir.

Faizsiz Bankacılık Sistemi İşleyişi Nasıldır?

Kar payları genellikle klasik bankacılık sistemi ile yakındır. Bunun sebebi bankaların aynı piyasalarda rekabet etmesidir. Kar oranları diğer bankalardaki faiz oranları göz önünde bulundurularak hesaplanmaktadır.

  • Finans ihtiyacı olan müşteriye bankaca vekalet verilir
  • Müşteri mal ve hizmeti banka adına alır.
  • Geri ödeme anlaşmaya varılan kar ve vadede gerçekleştirilir.
  • Yapılan ticari işlemler sonunda elde edilen kar ve zarar katılım hesabı sahiplerine dağıtılır.

Kar ve Faiz Arasındaki Farklar Nelerdir?

Kar ve Faiz Arasındaki Farklar Nelerdir
Kar ve Faiz Arasındaki Farklar Nelerdir
  • Kar vade sonunda, faiz ise vade başında belirlenir.
  • Müşteriye, katılım hesabı havuzunda toplanan fonların kullandırılmasından doğan kar ödenir. Müşteriye, bankanın çeşitli kaynaklarından elde ettiği gelirden elde edilen para ödenir.
  • Bankanın kar ve zararına bağlıdır. Bankanın kar ve zararı faiz sistemini etkilemez.

Katılım bankacılığının esas amacı katılımcıya kar sağlamaktır.

Faizsiz Bankacılık Ürünleri Nelerdir?

1- Murabaha; Bir malın alış ve satış fiyatını belirtip satmaktır. Güven endeksli satış olarak da bilinir.

2- Mudaraba; Emek-Sermaye ortaklığı. Bir taraftan emek sahibinin diğer taraftan sermaye sahibinin iştirak ettiği ortaklık türüdür.

3- Muşaraka; Kar-Zarar ortaklığı. Sermaye ortaklığı, her iki tarafın da sermayeye katıldığı ortaklık. Bu ortaklıkta kâr anlaşmaya göre paylaşılır; ancak zarar sermayedeki hisseye göre dağıtılır.

Faizsiz Bankalar nakit kredi vermezler, ancak halkın ihtiyaç duyabileceği bankacılık hizmetlerini sunar ve onlara finansman sağlarlar. Faizsiz bankacılık iş modeli, toplanan paranın hiçbir şekilde faiz ile temas etmemesine, faizsiz ve ekonomiye yararlı ürünlerin finansmanını sağlayacak şekilde kredi kullandırmaya dayalıdır.

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Banka Türleri Hangileridir? başlıklı makalemizde Banka Türleri, Kalkınma Bankacılığı ve Katılım Bankaları hakkında bilgiler verilmektedir.

Zahir Nazlı

Genç, yakışıklı, dinamik, kendini okumaya ve yazmaya adamış karizmatik bir karakter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu