EKONOMİ

Hisse Senedi Piyasaları Nelerdir?

Hisse Senedi Piyasaları

Piyasa terimlerini ve ekonomi işlemleri günlük hayatımızda sıkça duymaktayız. Piyasalarda talep edilen mal ve hizmetler karşılığında ödeme yapmak isteyen alıcıların; belli bir miktar para karşılığında mal ve hizmet sunmak isteyen yatırımcıların piyasaları olan hisse senedi piyasaları nedir? Bugünkü yazımızda ihraç edilen hisse senetleri ve tahvil gibi menkul kıymetlerin kurum ya da devlet eli ile alıcılara satılması konusu üzerinde durmaya çalışacağım.

Piyasalar birincil ve ikincil piyasalar olarak ikiye ayrılmıştır. Piyasalar tahvil, hisse senedi gibi menkul değerlerin alınıp satıldığı pazar niteliğindedir.

Hisse Senedi Piyasaları

1- Birincil Piyasalar

Devlet ve şirketler tarafından çıkarılan kıymetlerin ilk satış işlemlerinin gerçekleşmesidir. İhraçtan ismi ile de bilinmektedir. Bu menkul değerlerin ihraçtan ya da birincil piyasadan satışları gizli yapılmaktadır. Halk tarafından pek fazla bilinen piyasalar değildir. Birincil piyasalarda uzun vadeli fonların, tasarruf sahibinden ihraç eden şirketlere satışı söz konusudur. Bu piyasadan yapılan menkul satışları şirketler için sermaye olanağı sağlamaktadır.

Birincil piyasalardan satışların gerçekleşmesi için aracı kurumlar bulunmaktadır. Bu aracı kuruluşların başında yatırım bankaları bulunmaktadır. Bankalar belirli bir fiyat garantisinden sonra alıcıya satışı gerçekleştirmektedir. Devlet iç borçlanma senetlerinin, Hazine Müsteşarlığı tarafından ihale yöntemi ile satımı da bir birincil piyasa işlemine örnek olarak gösterilebilir.

2- İkincil Piyasalar

İkincil Piyasalar
İkincil Piyasalar

Hazine müsteşarlığı tarafından ihale ile satışı gerçekleştirilen menkul kıymetler birincil piyasalar olarak adlandırılmaktadır. Bu senetlerin daha sonra yatırımcılar arasında alım satımı ise ikincil piyasalar olarak isimlendirilmektedir. Menkul kıymetlerin ilk ihraç sonrası işlem gördükleri piyasalar olarak tanımlanır. Hazine Müsteşarlığı tarafından ihraç edilen borçlanma senetlerinin ihraç sonrası alınıp/satıldığı Borsa İstanbul, Borçlanma Araçları Piyasası ikincil piyasalara örnektir.

Bir hisse senedi ya da tahvillerin birincil piyasada işlem görmesi bu menkul kıymeti çıkartan şirket ya da devlete bir fon sağlamaktadır. Bu senetlerin ikincil piyasada değişiminde ise menkul kıymet çıkartan şirket ya da devlete ayrıca fon girişi olmamaktadır. İkincil piyasaların sağladığı en büyük avantaj, finansal değerlerin satışını kolaylaştıracak likiditeyi artırmaktadır.

İkincil piyasalara verilebilecek örnek BIST’tir. (Borsa İstanbul), ABD’de yer alan New York borsası da dünyadan örnek olabilir. Bu piyasalar da alıcıyı ve satıcıyı birleştiren kişilere Broker ve Aracı adı verilir. Aralarında ki fark ise Broker yatırımcıları temsil eder, aracı ise alıcı ve satıcıyı birleştirerek satış işleminin gerçekleşmesine yardımcı olur.

İkincil Piyasada Fiyat Oluşumu; Hisse senedi piyasası türevi olan birincil piyasalarda fiyatlar önceden bilinmektedir. Bu piyasalardaki fiyatlar arz ve talep odaklı belirlenmektedir. Yatırımcılar hisse senedinin değerinin artacağını öngördüklerinden alım için yoğun talepte bulunurlar. Bu talep senedin fiyatını artırır. Şirket ile yatırımcı arasında ilişkiler iyi değilse yeterli kar sağlanamaz. Hisse senedi fiyatında düşüş gözlenir. 

Bu piyasalar yatırımcı ve ekonomiye likidite sağlar, Yatırımcı sayısının artması likidite sayısı ile doğru orantılı olarak artmaktadır. Bu piyasada, satıcılar sadece yatırımlarını değil, aynı zamanda fonsuz taahhütlerini de satarlar, böylece alıcılar özel sermaye şirketlerinde herhangi bir hisse almayı seçebilir. Şirketler, yatırımcılar ve bir bütün olarak ekonomi için önemli bir sermaye oluşumu ve likidite kaynağıdır.

Bir önceki yazımız olan Öğretmen Maaşları Ne Kadar? başlıklı makalemizde 4/A Kadrolu Öğretmen Maaşları Ne Kadar?, 4/B Sözleşmeli Öğretmen Maaşları Ne Kadar? ve Öğretmen Maaşları Ne Kadar? hakkında bilgiler verilmektedir.

Zahir Nazlı

Genç, yakışıklı, dinamik, kendini okumaya ve yazmaya adamış karizmatik bir karakter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu