EKONOMİ

Koronavirüs Salgının Petrol Fiyatlarına Etkisi

Merhaba arkadaşlar önceki yazılarımızda petrol fiyatlarının yükselip düşmesine etki eden faktörlerden bahsetmiştik. Bugünkü yazımızda ise 2019 yılının son çeyreğinde Çin’de ortaya çıkan koronavirüs’ün petrol fiyatlarına etkisi dünya piyasalarında yaşatmış olduğu ekonomik krize ve Koronavirüs yansımalarına değinmeye çalışacağız.

Üretilen Petrol Hacimleri 

Petrol sanayi ve ulaşım sektöründen kullanılmaya başlandığı günden günümüze kadar dünyanın en önemli enerji kaynağını oluşturmaktadır. önümüzdeki yıllarda da petrolün enerji kaynağı olarak kullanılmasının değişmesi beklenmemektedir. Uluslararası Enerji Ajansı’nca yayımlanan 1998 istatistiklerine göre, küresel enerji ihtiyacının %35’lik kısmı petrolden karşılanmaktadır. 1999 verilerine göre 3.445 Mt olan dünya ham petrol üretiminde Orta Doğu %30’luk payla ilk sırayı almaktadır. Bunu %29 payla OECD ülkeleri izlemektedir.

Ülkeler bazında ise, Suudi Arabistan 426 Mt ham petrol üretimi ve 12.4’lük payla ilk sırada yer almaktadır. Suudi Arabistan’ı 355 Mt üretim ve %10.3’lük pay ile Amerika Birleşik Devletleri ve 303 Mt üretim ve %8.8 pay ile Rusya izlemektedir.

ABD dünyanın en fazla petrol tüketen ülkesi konumunda yer almaktadır. Kendi üretiminin yanı sıra 490 Mt ithalatı ile petrol ithal eden ülkeler arasında da birinci sırada yer almaktadır. En fazla petrol ithal eden ikinci ülke ise ABD’yi 218 Mt ithalatı ile Japonya gelmektedir.

Dünyadaki toplam petrol ihracatı 1 922 Mt olarak gerçekleşmektedir. Petrol ihraç eden ülkeler arasında ise Suudi Arabistan 353 Mt ile birinci sırada yer almaktadır. Suudi Arabistan’ı 137’şer Mt ihracat ile Rusya ve Norveç izlemektedir. Irak ise 75 Mt ihracat ile en fazla petrol ihraç eden onuncu ülke konumundadır.

Petrol Fiyatlarının Ülke Ekonomilerine Etkisi ve Koronavirüs

Petrol fiyatlarının ülke ekonomilerine etkisi petrol ithal eden ve petrol ihraç eden ülkelere farkı şekilde yansımaktadır.  Yüksek petrol fiyatları petrol ithal eden ülkelerin milli gelirlerinin azalmasına yol açmaktadır. Petrol tüketiminin petrol fiyatlarının artış oranı bazında azaltılması mümkün olamadığından toplam petrol harcamaları artmaktadır. Bundan dolayı diğer harcamalara ayrılan milli gelir miktarı düşmektedir. Yüksek petrol fiyatlarının milli gelir üzerindeki olumsuz etkisi petrol harcamalarının milli gelir içindeki payına ve ülkenin petrole bağımlılığına oranla değişmektedir.

Yüksek petrol fiyatlarının toplam girdi hedefler bakımından ve özellikle yüksek petrol fiyatlarına uyum sağlamak amacıyla yürütülen politikaların sonuçları açısından da önemli etkileri bulunmaktadır. Öncelikle yüksek petrol fiyatları doğrudan dünya makro ekonomik ve temel mal fiyatlarını, dolayısıyla maliyetleri artırmaktadır.

Petrol üreten ülkeler ayrıca tüketici ülkelerin petrol ürünlerine uyguladığı ağır vergileri bahane göstermekte ve petrol fiyatlarındaki dalgalanmanın bu vergilerden kaynaklandığını ileri sürmektedirler. Sonuçta, yüksek petrol fiyatları petrol ithal eden ülkelerden petrol ihraç eden ülkelere gelir transferine yol açmakta ve dolayısıyla ülkeler arasındaki gelir dengesizliğini artıran bir etki yaratmaktadır.

2020 Petrol Krizi ve Koronavirüs’ün Petrol Fiyatlarına Etkisi

Dünya piyasaları koronavirüsün etkisiyle çıkılmaz bir hal alırken, ABD merkez bankası, gelişmiş ülkelerin merkez bankaları ve hükümetler durma noktasına gelen ekonomilerini canlandırmak ve ayakta tutmak için çıkış yolları aramaktadır. Her ne kadar petrol krizinde en büyük etken koronavirüs olarak gösterilse de olayın iç yüzünün petrol ithal eden ülkelerin petrol stokları gösterilebilir. Bu belirsizlerin vitrininde Rusya ve Suudi Arabistan görülse de olayda kilit rol oynayan  Moskova ve Washington’ın başkentleridir. Birbirlerini test ettikleri petrol piyasasında da düşman konumunda olmaları krizin en büyük yaratıcıları konumundalar.

Küresel ölçekteki üretim zincirlerinin bir şekilde bağlandığı Çin’de uygulanan koronavirüs karantinası nedeniyle yavaşlayan sanayi üretimi, seyahat yasakları ile etkilenen hava yolu taşımacılığı petrol fiyatlarına aşağı yönlü baskı uygulamaya başladı.

Petrol İhraç Eden Ülkeler Birliği OPEC fiyatların düşmesini engellemek için üretimi azaltma ve stokların artırılmaması konusunda anlaşmaya vardı. Bu anlaşmanın uygulana bilmesi için OPEC üyesi olmayan ve petrol üretimi ile küresel alanda yetkili Rusya’nın da onay vermesi gerekiyordu. Moskova’nın planları ve krizi fırsata çevirme düşüncesi vardı. Bu nedenle üretimi azaltmayı ve stok azaltma teklifini kabul etmedi. Bunun sonucunda Rusya’nın yanında olan Suudi Arabistan missillemeye giderek günlük üretimini 1 milyon varil artırdı. Petrol fiyatları da bir hafta içerisinde yüzde 30’un üzerinde geriledi.

Koronavirüs Salgını İle Birlikte Neler Yaşandı?

Koronavirüs Salgını İle Birlikte Neler Yaşandı
Koronavirüs Salgını İle Birlikte Neler Yaşandı

Rusya ve OPEC ülkeleri arasında samimi olmayan bağ koronavirüs etkisiyle azalan petrol üretim talebi geri dönüşü olmayan bir krize davetiye çıkardı. Rusya salgını bahane edip gelişmeleri kendi lehine çevirmek istese de olaylar istemediği boyutlarda gelişti. OPEC ile yapılan son toplantıda Rusya’nın üretimi kısmanın fiyatlara yansımayacağını ve kesintisiz üretime devam edilmesi tezini savunmuştur. Bu tezin savunulması ile petrol fiyatları dibe çakılmıştır. Düşen petrol fiyatları ile Rusya ve Suudi Arabistan’da bütçe açığı kapanmayacak boyutlara gelmiştir.

Bir önceki yazımız olan Türkiye'de Yaşanan Ekonomik Krizler başlıklı makalemizde Ekonomik Krizlerin Ortaya Çıkış Sebepleri, Türkiye'de Yaşanan Ekonomik Krizler ve Ülkesel Bazda Ekonomik Krizler hakkında bilgiler verilmektedir.

Zahir Nazlı

Genç, yakışıklı, dinamik, kendini okumaya ve yazmaya adamış karizmatik bir karakter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu