PetrolYATIRIM

Petrol Fiyatları Neden Düşer?

Bugünkü yazımızda ise ham petrol/petrol fiyatlarındaki değişim ve petrol fiyatları neden düşer? Petrol küresel ölçekte alternatifi az olan enerji tüketimi içinde yaklaşık  %30-35’lik payıyla en fazla tüketilen yenilenemeyen enerji kaynağıdır. Petrol ilk kullanıldığı zaman diliminden günümüze kadarki ve sonraki zaman dilimlerinde petrol fiyatları oldukça inişli çıkışlı grafikler izlemiştir. Bu sonucun ortaya çıkmasında petrol pazarının rezerv özellikleri dışında  politik konjonktürel ve ekonomik değişimler de etkili olmuştur. Tarihsel süreç içerisinde petrol piyasalarında fiyat hareketini etkileyen nedenlerin çoğunun ekonomi politik temelleri bulunmaktadır.

Petrol ve türevlerinin kürsel piyasalarda enerji tüketiminde ilk sırada olmasından dolayı, petrol fiyatları ülke ekonomilerini önemli ölçüde etkilemektedir. Petrol fiyatları ve katma değer olarak getirisi ülke ekonomilerine doğrudan etki eder ve etkisinin büyüklüğü önemli oranda hissedilmektedir. Ülkelerin petrole bağlılığı ve petrol gelirleri/giderleri milli gelir içindeki payına bağlıdır. Petrol ve ham petrol fiyatındaki değişimler, net petrol ithal eden ülkelerde, ödemeler dengesi, fiyatların genel seviyesi, istihdam olanakları, milli gelir gibi çeşitli makro ekonomik verileri etkilemektedir. Petrol fiyatındaki değişimlerin kesin petrol ihraç eden ülke ekonomilerine en önemli etkisi, ihracat gelirleri doğrudan milli gelir olmakta ve ülkelerin yurt içi milli hasılalarını artırmaktadır.

Petrolün ücreti, serbest piyasada alım satımı yapılan diğer mallar gibi, temel, yapısal olarak arz-talep dengesi ile belirlenmektedir. Ekonomik faaliyetlerin çoğu doğrudan veya dolaylı olarak petrole bağlıdır. Petrol rezervlerinin sınırlı olması, mevcut rezervlerin yaklaşık %77’sinin ve petrol üretiminin yaklaşık %42’sinin OPEC üyesi ülkelerin kontrolünde bulunmaktadır. Petrol piyasasını diğer piyasalardan ayırmaktadır. Ayrıca, arz-talep dengesine kısa veya uzun dönemde etki eden veya etmesi beklenen faktörler spekülasyonlara zemin hazırlamakta ve fiyatlarda büyük dalgalanmalara yol açmaktadır. petrol fiyatları neden düşer?

Petrol Fiyatları Neden Düşer?

Petrol fiyatları üzerinde belirleyici olan temel ve farklı öğeler bulunmaktadır. Temel unsurlar olan arz-talep dengesi uzun periyotta etkili olurken, diğer etkenler ise daha  kısa vadede etkili olmaktadır. Petrolün yenilenemeyen kıt bir kaynak olması ve yakın bir alternatifinin bulunması nedeniyle petrol yüksek cazibesini maruz kaybetmektedir. Petrol fiyatlarını düşürmektedir.

Petrol Fiyatlarını Düşüren Etmenler

Petrol Fiyatlarını Düşüren Etmenler
Petrol Fiyatlarını Düşüren Etmenler

Petrol fiyatlarındaki değişimin nedenleri arz ve talep eksenli olarak iki grupta toplanabilir. Arz kaynaklı talepler ve talep kaynaklı durumlar olarak ortaya çıkmaktadır.

OPEC ve OPEC Dışında Üretim Yapan Ülkelerin Kapasiteleri

OPEC ve OPEC kapsamı dışında kalan ülkelerin ürettikleri ham ve işlenmiş petrolün ihtiyaçtan fazla üretimi petrol fiyatlarının düşmesine yol açmaktadır.

Jeopolitik Durum ve Konum

Petrol üretiminin yoğun olduğu ülkelerdeki siyasi düzen ve belirsizliklerin olmaması, savaşlar, terörist gurupların faaliyetlerinin son bulması, olumlu jeopolitik sebepler, arz talep dengesini olumlu yönde etkileyecek söylentiler petrol fiyatları üzerinde belli dönemlerde etkili olmaktadır. Pozitif gelişmeler petrol fiyatlarının düşmesine imkan vermektedir.

Arama/Üretim Maliyetleri 

Petrol üretim maliyetlerini; işletme giderleri, arama giderleri ve geliştirme giderleri oluşturmaktadır. Üretim maliyetleri, aramanın karada veya denizde olması, üretim yapılan sahanın topoğrafik yapısı, kullanılan teknolojik gereçler, üretim miktarı gibi faktörlere bağlı olarak değişmektedir.  Ortadoğu’da üretilen petrol, Kuzey Denizi gibi bölgelerde üretilen petrolden daha düşük üretim maliyetine sahiptir. Ham maddenin kalitesi, Teknolojik gelişmeler, topoğrafik engellerin az olması ve arama sürelerinin kısalması ile petrol fiyatlarında düşüş gözlenir.

İklim Koşulları ve Stok Durumu

Doğal afetler ve mevsimsel sıcaklıkların normal düzeyde seyretmesi ve stok durumunun ihtiyaçtan fazla olması durumunda petrol fiyatlarında düşüş gözlenir.

Yenilenebilir ve Alternatif Enerji Kaynakları

Güneş, Rüzgar, Hidrolojik, Jeotemal enerjiler, doğal gaz ve diğer alternatif enerjiler ikame mallar olduğundan petrol fiyatlarının düşüşünü etkilemektedir.

Dolar Kurunun Etkisi

Mevcut İhtiyaç fazlası üretilen petrolün tüketim ihtiyacından fazla olması talebin az olması ve dolar kurundaki belirsizlikler petrol fiyatlarının düşmesine yol açmaktadır. 

 

 

 

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Petrol Fiyatları Neden Artar? başlıklı makalemizde Petrol Fiyatları Neden Artar? ve Petrol Fiyatlarını Artıran Etmenler hakkında bilgiler verilmektedir.

Zahir Nazlı

Genç, yakışıklı, dinamik, kendini okumaya ve yazmaya adamış karizmatik bir karakter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu