EKONOMİ

Tahakkuk (Gerçekleşme) Nedir?

Tahakkuk (Gerçekleşme)

Bu kavram daha çok muhasebe terimi olarak kullanılır. Bir borcun, ödemenin ya da alacağın belgelere bağlı olarak kesinleşip tahsil edilebilir, ödenme durumuna gelmesine denir. Mükellef beyanına ya da ibraz ettiği belgeler sonucunda detaylı şekilde belgelendirilip hesaplanan vergi tutarının belirlenen zamanda ödenmesi gerekli vergidir. Tahakkuk kavramı çoğunlukla SGK prim borçları veya vergi borcu olarak karşımıza çıkmaktadır.

Arapça’dan dilimize geçen, gerçekleşme anlamında kullanılmaktadır. 1. Verginin, tarh edilmesinden sonra tahsil edilebilir duruma gelmesi. Dolaylı vergilerde tarh ile tahakkuk aynı anda gerçekleşir. Dolaysız vergilerde ise ikisi arasında uzunca bir zaman vardır. Tahakkuk olayı, verginin kesinleşmesinden farklıdır. Verginin kesinleşmesi, mükellefin tebliğ edilen vergiyi kabul etmesi, itiraz süresinin geçirilmesi ya da itiraz makamlarınca verginin onaylanması durumlarında ortaya çıkar. 2. Bir alacağın veya borcun ödenebilecek duruma gelmesi, bir parasal alacak hakkının doğması.

Tahakkuk (Gerçekleşme) Nedir?

Vergi alanında sıkça kullanılan bir kavramdır. En fazla kullanılan anlamı ise; Tebliğ edilmiş olan vergilerin ödenme aşamasına geldiğini göstermektedir. En basit tanımı ise kesinleşmiş vergi borcudur. Vergi borçlarının tamamen kesinleşebilmesi için sorumlu olan kişilerin belirtilen vergi hakkında itirazlarının bulunmaması ve vergiyi ödemelerini kabul etmeleri gerekmektedir. Vergi tahakkuk edildiğinde bu işlemin gerçekleştiğini vergi mükellefine belgeler ile gösterirler.

Bu belgelere tahakkuk fişi denir. Bu belgede, ödemeyi alan kurumun bilgileri, borcu olan kişinin Vergi numarası, ismi ve soyismi, T.C. numarası, adresi, matrah ve oranı, düzenleme tarihi, vergilendirme dönemi, gerçekleşme türü ve son olarak ödeme nedeni yer alır. Bu fiş bir vergi bedelinin gerçekleştiğini ve ödenmesi gerekliliğini belirtmektedir. Bu belge işlemi gerçekleştirildikten sonra borçlu kişiye gönderilir. Doğalgaz, su ve elektrik gibi faturalarda gerçekleşme numaraları yazmaktadır.

Her hangi bir borcun tahsilatının gerçekleşebilmesi ya da borcun ödenebilir hale gelmesi için öncelikle kesinleşip tahakkuk ettirilmesi ve kayıtlara geçirilmesi gerekmektedir.

Ek Tahakkuk Nedir?

Ek Tahakkuk Nedir
Ek Tahakkuk Nedir

Gümrük vergisi ve resimlerinin eksik alınması durumunda, gümrük mevzuatı uyarınca alımın gerçekleştiği tarihten itibaren üç yıl içinde dışalımı yapan kişilerin ödemesi gereken tutar.

Tarh veTebliğ Nedir?

Verginin tarhı mükellefin vergi borcunu ödeyebilmesi için ödeyeceği miktarın hesaplanması ya da bulunması işlemidir. Vergi sistemlerinde yer alan başlıca tarh usulleri;

  • Beyannameyle ile Tarh: Mükelleflerin ödemekle yükümlü oldukları vergileri kendilerinin hesaplayarak vergi dairelerine beyanname ile bildirmeleri esasına dayanır.
  • İkmalen Tarh: Tarh edilmiş olan bir verginin kayıtlar incelendiğinde eksik hesaplandığının tespit edilmesi ve ilave vergi borcu çıkması durumunda başvurulur.
  • Resen Tarh: Mükellefin elinde belge olmaması durumunda ödenmesi gereken verginin yetkili makamların takdirine göre belirlenmesidir.
  • İdarece Tarh: Vergi mükellefinin, kanunda belirtilen tarihlerde vergi beyannamesini vergi dairesine iletmemesi halinde vergi dairesinin mükellefin ödemesi gereken vergiyi kendi esaslarına göre hesaplamasıdır. Bu durumda vergi borcuna ek olarak vergi ziyaı cezası, gecikme cezası ve faizi gibi ilave yükümlülükler oluşur.

Verginin tebliği ise; mükellefin borcu ödeyebilmesi için vergi dairesinin tarh ettiği vergiyi bildirmesidir. Yani yetkili makamların mükellef ya da sorumlu kişiye yazı ile bildirim yapmasıdır. Ancak beyan esasına dayanan vergilerde mükellef kendisi bildirim yaptığı için vergi tebliğine ihtiyacı yoktur.

 

 

 

 

Bir önceki yazımız olan Borsada Destek ve Direnç Noktaları Nedir? başlıklı makalemizde Borsada Destek ve Direnç Noktaları Nedir?, Destek ve Direnç Nasıl Bulunur? ve Destek Ve Direnç Noktaları hakkında bilgiler verilmektedir.

Zahir Nazlı

Genç, yakışıklı, dinamik, kendini okumaya ve yazmaya adamış karizmatik bir karakter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu