EKONOMİ

Varant Nedir?

Varant

Yatırımcılara, önceden belirlenen bir fiyattan belirli bir zamanda alma ya da satma hakkı tanıyan; bu hakları nakit uzlaşı ile kullanılan menkul kıymet niteliğindeki sermaye araçlarına verilen isimdir. Varant gayri menkul haline getirilmiş opsiyonlardır. Varantlar yatırımcıya hak verirken sorumluluk getirmez.

Varant Nedir?

Emtia, döviz borsa ve hisse senedi gibi dayanak varlıkların belirli bir fiyattan, belirli bir miktarda ve belirli bir zamanda alma veya satma imkanı veren türev araçlara denir. Dayanak varlıkların fiyatının yükselip düşmesi spekülasyon yapılması hem artan hem azalan finansal piyasalarda kar elde etmeye olanak sağlar. Yatırımcının üstlendiği risk varantları satın alınan sermaye kadardır. Fakat potansiyel kazancın üst limiti söz konusu değildir.

Varantlar kaldıraçlı işlem yapmaya olanak sağlayan türev araçlardır. Hisse senedi yatırımlarından farklı olarak düşüş ve artış öngörülerine pozisyon almaya imkan tanır. bu yüzden alım ve satım varantları olarak işlem görürler. Alımda olduğu gibi satış işlemlerinde de prim miktarının olması gerekmektedir.

Varantlarda Bulunan Riskler Nelerdir?

  1.  İhraççı Riski: İhraççının sorumluluklarını yerine getirmediği durumlarda ortaya çıkmaktadır.
  2.  Kaldıraç Riski: Kaldıraç nedeni ile yüksek karlar sağlandığı gibi ani ve yüksek düşüşlerde olabilir. Piyasada oluşacak fiyat hareketleri sonucunda sermayenin tümü kaybedilebilir.
  3. Vergi: BIST’te işlem gören hisse senetlerine ve hisse senedi endekslerine dayalı olarak ihraç edilen aracı kuruluş varantlarının alım satım işlemlerinde %0 stopaj kesintisi bulunmaktadır. Hisse senetlerine ve hisse senedi endekslerine dayalı olarak ihraç edilenlerin haricindeki aracı kuruluş varantlarının alım satım işlemlerinde ise stopaj kesintisi %10 oranındadır.

Çeşitlerine Göre Varantlar Nelerdir?

1- Kullanım Tipine Göre Varantlar

Amerikan Tipi Varant: Vadesinden önce kullanılabilen varantlardır. Diğer tüm etkenler aynı kalsa da kullanım zamanındaki esneklikten ötürü diğer varantlardan daha pahalıdır.

Avrupa Tipi Varant: Sadece vadesinde kullanılabilen varantlardır. Dönüşümler vadesinden önce olmaz.

2- İşlem Tipine Göre Varantlar

Alım Varantları: Yatırımcı, dayanak varlığın fiyatının varantın vadesi süresi içinde yükseleceğini düşünüyorsa alım varantı satın alır. Dayanak varlığın spot fiyatı yatırımcının beklentisi yönünde hareket eder ve yükselirse varantı paradadır ve kullanılır. Dayanak varlığın fiyatı düşerse varant zarardadır ve değersiz olduğu için kullanmaz.

Satım Varantları: Yatırımcı dayanak varlığın fiyatının varantın vade süresi içinde düşeceğini düşünüyorsa satım varantı satın alır.Dayanak varlığın spot fiyatı yatırımcının beklentisine uygun olarak düşerse varantı paradadır ve kullanılır. Dayanak varlığın fiyatı yükselirse varantı zarardadır ve değersiz olduğu için kullanılmaz.

Varan Özellikleri Nelerdir?

Varant Çeşitleri Nelerdir

  • Varant dayanaklar alım ve satım hakkı verirken, her hangi bir yükümlülük getirmemektedir.
  • Yatırımcının maksimum zararı /riski varantı satın almak için ödedeği ana parayla sınırlıyken, maksimum karı sınırsızdır.
  • Varantlar için teminat tamamlama çağrısı yapılmaz.
  • Dayanak varlıklarda yükseliş durumunda alım, düşüş durumunda ise satış yapılır.
  • Alış ve satış fiyat kotasyonları ihraççı firma veya yetkilendirdiği aracı kurum tarafından verilir.
  • Varantlar vade sonu tarihine kadar kullanılabilirler, vade sonu tarihine kadar kullanılmayan veya dönüşüme sokulmayan varantlar geçersiz olur.
  • Varant fiyatı varantın içsel değeri ve zaman değerinin toplamından oluşur.
  • Varantlar sadece ihraççı kurumdan satın alınır ve ihraççı kuruma satılabilir.
  • Genellikle 6 ile 12 aylık vadelerle ihraç edilirler.
  • Varantlarda açığa satış (short sell) yapılamaz.
  • Diğer menkul kıymetler ile takası aynıdır.
  • Kaldıraçlı ve türev bazlı finans ürünleridirler.
  • Varant satın alan yatırımcı yükümlülüğü değil, hakkı satın almış bulunmaktadır.

Varant Avantajları Nelerdir?

  • Kaldıraç özelliğinden dolayı küçük yatırımcı maksimum kar elde edebilir.
  • Maksimum risk yatırım tutarıyla sınırlıdır ancak kar elde etme potasiyeli dayanak varlığın fiyat performansına bağlı olarak sınırsızdır.
  • Yatırımcı uygun pozisyon alarak yükselme ve düşüş durumlarında kar elde edebilir.
  • Global piyasalara erişim sağlar.
  • Geniş yelpazeli ürünler sayesinde portföy çeşitliliği sağlar.
  • Teminat çağrısı bulunmamaktadır.

Varant Dezavantajları Nelerdir?

  • Risk barındıran yatırım ürünleridir. varantın vadesi ve süresi içerisinde sıfırlanma ihtimali olduğu için ana paranın sıfırlanma riski bulunmaktadır.
  • Varantın süresi ve vadesi yaklaştıkça sıfırlanır.
  • İhraççı riski bulunmaktadır.
  • Piyasaları aktif olarak takip etmeyen yatırımcılar için uygun değildir.

Varant alış satış işlemleri, Borsa İstanbul Kurumsal Ürünler Varant Pazarında, Piyasa Yapıcılı Çoklu Fiyat –Sürekli Müzayede sistemiyle ve borsanın işlem saatleri içinde gerçekleştirilir. Varant alım satımı yapmak isteyen yatırımcıların öncelikle bir aracı kurumda veya bankada yatırım hesabı açması ve varant işlemlerine ilişkin risk bildrim formunu imzalaması gereklidir.

 

 

Bir önceki yazımız olan Kredi Notu Nasıl Yükseltilir? başlıklı makalemizde Kredi Notu Nasıl Yükseltilir, Kredi Notu Nedir ve Nasıl Yükseltilir? ve Kredi Notu Yükseltmek İçin Neler Yapılır? hakkında bilgiler verilmektedir.

Zahir Nazlı

Genç, yakışıklı, dinamik, kendini okumaya ve yazmaya adamış karizmatik bir karakter.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu